Adıyaman’da Gezilecek En Güzel Yerler

Adıyaman'da Gezilecek En Güzel Yerler

Nemrut Dağı – Adıyaman

Nemrut Dağı Ören Yeri, Pütürge’nin Büyüköz Köyü ile Adıyaman’ın Kâhta İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Kommagene Kralı I. Antiochos’un tanrılara ve atalarına minnettarlığını göstermek için 2 bin 150 metre yüksekliğindeki Nemrut Dağı’nın yamaçlarına yaptırdığı mezar ve anıtsal heykeller, Helenistik Dönem’in en görkemli kalıntılarından birisidir. Anıtsal heykeller doğu, batı ve kuzey teraslarına yayılmıştır. İyi korunmuş durumdaki dev heykeller kireçtaşı bloklarından yapılmış olup, 8-10 metre yüksekliktedir. Eski çağlarda Kommagene olarak anılan bölgede I. Mithradates tarafından bağımsız bir krallık kurulmuş, krallık, onun oğlu I. Antiochos (M.Ö. 62-32) döneminde önem kazanmıştır. M.S. 72 yılında Roma’ya karşı yapılan savaşın kaybedilmesinin ardından krallığın bağımsızlığı sona ermiştir.

https://www.kulturportali.gov.tr/contents/images/20160304113116386_DSC05816.JPG

Nemrut Dağı’nın doruğu yerleşme yeri olmayıp, Antiochos’un tümülüsü ve kutsal alanlardır. Tümülüs, Fırat Nehri geçitlerine ve ovalarına hâkim bir noktadadır. Kralın kemiklerinin ya da küllerinin ana kayaya oyulmuş odaya konulduğu, 50 metre yüksekliğinde ve 150 metre çapındaki tümülüs, küçük kaya parçalarıyla örtülerek koruma altına alınmıştır. Her ne kadar yazıtlarda kralın mezarının burada olduğu belirtiliyorsa da bugüne kadar keşfedilememiştir. Doğu ve batı teraslarında Antiochos ile tanrı ve tanrıça heykellerinin yanı sıra aslan ve kartal heykelleri bulunmaktadır. Batı terasında eşsiz bir aslanlı horoskop yer almaktadır. Heykeller Helenistik, Pers sanatı ve Kommagene Ülkesi özgün sanatı harmanlanarak yontulmuştur. Bu anlamda Nemrut Dağı’na batı ve doğu uygarlıklarının köprüsü denebilir.

https://www.kulturportali.gov.tr/contents/images/20160304114146252_DSC05876.JPG

Kommagene Krallığı’nın tarih sahnesinden silinmesiyle Nemrut Dağı’ndaki eserler yaklaşık iki bin yıl boyunca yalnızlığa terk edilmiştir. 1881 yılında yöreyi görevli olarak gezen Alman mühendis Karl Sester, Nemrut Dağı heykellerine rastlamış ve İzmir’de bulunan Alman Konsolosu’nu, Kommagene Krallığı’na ait harabeleri, tanrı heykellerinin oturtulduğu kaidelerin arkasındaki Grekçe yazıtları göremediğinden Asur harabeleri zannederek haberdar etmiştir. Karl Sester, dev heykelleri keşfetmenin heyecanıyla bu hataya düşmüştür. 1882 yılında Otto Puchstein ve Karl Sester Nemrut’ta inceleme yapmıştır. Müze-i Hümayun (İmparatorluk Müzesi) Müdürü Osman Hamdi Bey 1883 yılında bir ekiple gelip Nemrut’ta çalışmıştır. 2’inci Dünya Savaşı’nın ardından Amerikan arkeolog Theresa Goell ve Alman Karl Doerner; Nemrut ve yöresinde kazı, araştırma ve inceleme yapmışlardır.

Nemrut Dağı Ören Yeri 1987 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmıştır. 

Kaynak: Malatya Valiliği Yayını, Malatya Kent Rehberi, İstanbul 2013, Baskı: Seçil Ofset / Kültür Varlıkları Genel Müdürlüğü Web Sitesi

Tür: Ören Yeri

Turizm Türü: Kültür Turizmi

Nasıl Gidilir: Nemrut Dağı ören yeri, İl Merkezine direkt 87 km. Kahta ilçesine 43 km uzaklıktadır. Nemruta ulaşım Karadut köyüne kadar asfalt, daha sonraki kısım ise kilitli parke taşı kaplıdır. Turlarla veya özel araçlarla ulaşım sağlanabilir.

Adres: Kahta/Adıyaman

Perre Antik Kenti – Adıyaman

Eski kaynaklarda Me’arath gazze Pörön, Mezopotamya’da ise Pirin ve Perin olarak bilinen Kommagene Krallığı’nın beş büyük kentinden biri olan Perre Antik Kenti, Melitene’yi (Malatya) başkent Samosata’ya (Samsat) bağlayan yol güzergahı üzerinde olması nedeniyle geçmişte jeopolitik bir öneme sahipti.

Hierapolis (Kutsal Şehir) olarak anılan Perre MS. 325 yılında Nicaea (İznik)’de toplanan İncil konsiline Piskopos İoannes Perdos yönetimindeki Persidas eyaletinin bir şehri olarak katılır. MS. 433 yılında Samosata’lı (Samsatlı) Andreasın Alexander’e yazdığı mektupta Perre’de bulunan bazı önemli piskoposlardan bahsetmesi kentin dinsel açıdan da önemli bir kent olduğunu gösterir. Bütün bunlar Perre Antik Kenti’nin Antik Dönem‘de hem dinsel hem de jeopolitik öneme sahip bir kent olduğunu göstermektedir. 

https://www.kulturportali.gov.tr/contents/images/19022013_59df82ad-4585-4ed3-ad79-33d0508e0d29.JPG

Antik Roma kaynaklarında suyunun güzelliğinden bahsedilmekte, kervanlar, yolcular ve ordular tarafından dinlenme yeri olarak kullanıldığı anlatılmaktadır. Bahsedilen suyun aktığı Roma Çeşmesi halen kullanılmaktadır. 

Perre Antik Kenti, Bizans Dönemi‘nden sonra önemini yitirmiş ve eski parlak dönemini bir daha yakalayamamıştır. Antik kentin asıl yerleşim kısmı üzerinde bugün Örenli Mahallesi olarak geçen ancak özünde köy görünümüne sahip geç dönem yerleşimi mevcuttur. Burada bulunan kaya mezarları kayalıklar içine oyularak yapılmıştır ve harika görünüme sahiptirler.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Tür: Antik Kent

Turizm Türü: Kültür Turizmi

Nasıl Gidilir: Adıyaman Merkez Malatya yolu üzeri 5’inci kilometre üzerindedir. Kolej dolmuşları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Adres: Örenli Mah. Merkez Adıyaman

Cendere Köprüsü – Adıyaman

Cendere KöprüsüRoma Köprüsü veya Septimius Severus Köprüsü olarak da bilinir. Antik Cabinas (Cendere) Çayı üzerinde yer almaktadır. Köprü muhteşem bir kanyondan akan çayın iki tarafını birleştirdiği için bu isim verilmiştir. Kâhta İlçesi’nden Nemrut Dağı’na doğru giderken Karakuş Tümülüsü’nü geçtikten yaklaşık 10 kilometre sonra Sincik-Kocahisar yol ayrımında bulunmaktadır. Köprü Roma İmparatoru Septimius Severus’un (MS 193-211) emriyle o tarihte Samsat’ta (Somasata) karargâh kuran XVI. Lejyon tarafından yaptırılmıştır.

Cendere Köprüsü, Antik Roma mimarisinin muhteşem bir anıtsal örneğidir. Biri ana kemer ve biri tahliye kemeri olmak üzere iki kemerden oluşan köprü her biri tonlarca ağırlıkta olan düzgün kesme taşlardan yapılmıştır. 7 metre genişliğinde, 30 metre yüksekliğinde ve 120 metre uzunluğunda olan köprünün en ilginç mimari özelliği harç kullanılmadan yapılmış olmasıdır. Köprü, her iki tarafından rampa biçiminde yükselerek orta kısımda birleşmektedir. Bu özellik köprünün hem statik olarak dayanıklılığını artırmakta hem de köprüye anıtsal bir görünüm kazandırmaktadır.

https://www.kulturportali.gov.tr/contents/images/25022013_d6a738a7-a22d-4b4d-b40f-631ad452d123.JPG

Köprünün güneydeki girişin her iki tarafında birer adet korint düzeninde sütun bulunmaktadır. Üzerinde yer alan yazıtlardan birinin köprüyü yaptıran İmparator Septimius Severus, diğerinin ise onun karısı Julia Domna adına dikildiği anlaşılmaktadır. Kuzeydeki girişin bir tarafında bulunan sütun üzerindeki yazıt ise bu sütunun oğulları Caracalla adına dikildiğini göstermektedir. Bu sütunun karşısında köprünün yapıldığı dönemde oğulları Geta adına dikilmiş bir sütun daha olduğu bilinmektedir. Ancak Septimius Severus’tan sonra tahta geçen İmparator Caracalla (MS 211-217), kardeşi Geta’yı öldürterek Roma topraklarında Geta adına dikilen ne varsa yıktırmış, bu yıkımdan Cendere Köprüsü de nasibini almış ve kardeşi Geta adına dikilen sütun kaldırılmıştır.

Cendere Köprüsü’nün, yapımından sonra Roma Dönemi’nde değişik zamanlarda onarım gördüğü, köprünün korkuluk kısmında yer alan yazıtlardan anlaşılmaktadır.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Tür: Köprü

Turizm Türü: Doğa-Kültür Turizmi

Nasıl Gidilir: Adıyaman Kahta ilçesinde sincik yolu üzerinde 55 Km dedir. Merkezden ulaşım özel araç veya turlarla sağlanmaktadır.

Adres: Adıyaman / Kahta

Abuzer Gaffari Türbesi – Adıyaman

Abuzer Gaffari kimdir?

Sahabelerden olduğu söylenir. Adıyaman’da savaşırken düşmanlar tarafından şehit edildiği ve buraya gömüldüğü rivayet edilmektedir.

Abuzer Gaffari Türbesi nerede?

Abuzer Gaffari Türbesi Adıyaman merkeze yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta olan Ziyaret Köyü’ndedir. Adıyaman’ın en tanınmış ziyaretgahlarından biridir. Türbenin IV. Murat tarafından Bağdat seferi dönüşünde yaptırıldığı rivayet edilmektedir.

https://www.kulturportali.gov.tr/contents/images/20170601141855858_Abuzer%20Gaffari%20Turbesi%20(12).JPG

Ziyaret Çayı: Su değirmenlerinin kattığı ayrı bir canlılık ve güzellik, yeşil alanlarının bolluğu, hizmet birimlerinin mükemmelliği ve ziyaret kabristanı ile oldukça gözde bir mekândır. Düğünlerde, sünnetlerde konvoy eşliğinde bu türbeye gelinir; gelin ve damat veya sünnet olacak çocuk ve yakınları sandukanın başında bir Fatiha okuyup dua edip tekrar dönerler.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Karakuş Tümülüsü – Adıyaman

Karakuş Tümülüsü Adıyaman Kahta İlçesi sınırları içinde yer alan Kommagene Krallık Ailesi’nin kadınlarına ait bir anıt mezardır. Tümülüsün üzeri çay taşlarının yığılmasıyla oluşmuştur. Yaklaşık 20 metre yüksekliğindeki tümülüsün güneyinde dikili bulunan sütun üzerindeki kartal heykelinden dolayı yöre halkı tarafından ‘karakuş’ olarak anılmış ve literatüre bu isimle girmiştir.

https://www.kulturportali.gov.tr/contents/images/20170810154959049_204.JPG

Tümülüsün doğusunda iki adet yaklaşık 10 metre yüksekliğinde sütun bulunmaktadır. Bir sütun üzerinde boğa, diğer sütun üzerinde ise aslan heykeli motifi bulunmaktaydı. Ancak günümüzde sadece boğa motifi durmaktadır ve onun da baş kısmı yok olmuştur.

https://www.kulturportali.gov.tr/contents/images/20170810154350717_099.JPG

Tümülüsün batısında ise Kommagene Kralı I. Antiochos’un (MÖ 69 – 36) oğlu Kral II. Mithridates’in (MÖ. 36-20) kız kardeşi Laodike ile tokalaşma kabartması yer alır. Sütun üzerindeki yazıttan anıt mezarın Kral Antiochos’un eşi İsias, kızı Antiochis ve torunu Aka’ya ait olduğu anlaşılmaktadır.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Tür: Tümülüs

Turizm Türü: Doğa-Kültür Turizmi

Nasıl Gidilir: Kahta İlçesi’nin 20 kilometre kuzeyinde ulaşım araçlarla sağlanmaktadır. Adıyaman / Kahta

Adres: Adıyaman / Kahta

Üzeyir Peygamber Türbesi – Adıyaman

İsrail oğullarına göre meşhur bir Peygamber olan Üzeyr (a.s)’in adi Kur’an-i Kerim’de geçmektedir. Fakat İslâm’a göre onun peygamber olup olmadığı hususunda ihtilaf vardır. Üzeyr (a.s)’in adı hakkında da alimlerin farklı yorumları vardır. Bazı alimlere göre onun adı Arapça bir isimdir. Diğer bazı âlimlere göre ise, Üzeyr kelimesi Arapça değil, İbranicedir. (el-Ukberî, imlau ma menne bihi’r Rahman, Misir, 1961, II, 7).

İbranicede Üzeyr kelimesinin karşılığı “Azra”dır. Tevrat’ın bu dildeki nüshasında böyle geçmektedir (Biblio Hobraica, nsr. Rud. Kittel, Stuttgart,1952; Esra, VII,1; Nehemio, VIII,13). Üzeyr (a.s), Harun Peygamber’in neslinden gelmektedir (es-Sa’lebî, el-Arais, Misir, 1951, 344). Tevbe Suresi 9/30, 31 ayetlerde ismi açıkça zikredilen Üzeyir Peygamberin hikayesi Bakara suresinde (259. Ayet) açıkça anlatılmaktadır. Bazı rivayetlere göre makam olan ve bazı rivayetlere göre de türbe olan mekanın türbe olma ihtimali oldukça yüksektir.

https://www.kulturportali.gov.tr/contents/images/20171024111646283_Uzeyir%20Py_%202.jpg

Günümüzde hala arpa şeklinde görülen ve hiç tükenmeyen taşların varlığı bu zatın kerametinin bir işareti olarak kabul edilmektedir. Üzeyr (a.s) ile ilgili bulunduğu söylenen bir ayet de şöyledir; “Yahut görmedin mi o kimseyi ki, evlerinin çatıları duvarları üzerine çökmüş (yıkık dökük olmuş) ıssız bir kasabaya uğradı. “Ölümünden sonra Allah bunları nasıl diriltir acaba!” dedi. Hemen Allah onu öldürdü yüz sene sonra tekrar diriltti. ‘Ne kadar kaldın burada?’ dedi. ‘Bir gün yahut birkaç saat’ dedi. Allah ona: ‘Bilakis yüz sene kaldın. Yiyeceğine ve içeceğine bak, henüz bozulmamıştır. Bir de eşeğine bak. Seni İnsanlar için bir ayet (ibret işareti) kılalım diye (yüz sene ölü tuttuk sonra tekrar dirilttik). Şimdi sen kemiklere bak, onları nasıl birbiri üstüne koyuyor, sonra ona nasıl et giydiriyoruz’ dedi. Durum kendisince anlaşılınca, ‘Şüphesiz Allah’ın her şeye kadir olduğunu bilmeliyim’ dedi.” (Bakara, 2/259).

Peygamber olsun veya olmasın, Üzeyr (a.s) Allah’a tam manasıyla inanmış, kamil, iman sahibi olan bir zattı. Hayati boyunca, Allah’ın rızasını kazanmak için hayra koşmuştur. Çevresindeki İnsanları da bu şekilde inanmaya ve Allah’ın emir ile yasaklarına riayet etmeye davet etmiştir.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Tür: Türbe

Turizm Türü: İnanç Turizmi

Nasıl Gidilir: Adıyaman Gerger İlçesi yolu güzergahındadır. Ulaşım özel araçlarla sağlanmaktadır.

Adres: Adıyaman

Adıyaman Ulu Cami – Adıyaman

Adıyaman Ulu Cami şehir merkezinde bulunmaktadır. Dulkadiroğulları Beyliği zamanında yapılan cami daha sonra birçok kez onarım görmüştür. Caminin 1863 tarihinde yaptırıldığını gösteren kitabe minare kaidesinin doğuya bakan üst yüzeyinde bulunmaktadır. Aynı yerde altta kemer içinde bulunan bir başka kitabede caminin 1902 yılında restore edildiği anlaşılmaktadır.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Tür: Cami

Turizm Türü: İnanç Turizmi

Nasıl Gidilir: Adıyaman merkezinde yürüme mesafesindedir.

Adres: Adıyaman / Merkez

Gerger Kalesi – Adıyaman

Gerger Kalesi Adıyaman Oymaklı Köyü’nde bulunmaktadır. Tarihi Geç Hitit Beylikleri Dönemi’ne kadar dayanır. Ancak Eski Gerger Kenti’nin MÖ. 3’üncü yüzyılda Arsames adında Seleukos kralı zamanında kurulduğu bilinmektedir. MÖ. II. yüzyılda ise Fırat (Euphrat) Arsameiası olarak adlandırılmaktaydı.

Kale sarp bir kayalık üzerinde bulunmaktadır ve sağlam duvarlarla çevrilmiştir. Büyük bir kaya yüzeyinde Kommagene Kralı Mithridates Kallinichos’un babası ve Antik Kommagene Krallığı’nın Başkenti Somosata’nın (Samsat) kurucusu Kral Samos’un (MÖ. 140-100) devasa büyüklükteki bir kabartması ve Grekçe yazıtlar yer almaktadır. Daha sonraki dönemlerde Memlukluların Gerger kalesinde uzun bir süre hüküm sürdüklerini ve imar çalışmalarında bulundukları bilinmektedir. Geç dönemde de kullanılan kalenin içerisinde cami, dükkân, su sarnıçları ve benzeri sosyal yapıların kalıntılarını görmek mümkündür.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Tür: Kale

Turizm Türü: Kültür Turizmi

Nasıl Gidilir: Eski Gerger veya Nefs-i Gerger Oymaklı köyünde bulunmaktadır. Ulaşım özel araçlarla sağlanmaktadır.

Adres: Gerger Adıyaman

Arsameia Ören Yeri – Adıyaman

Arsameia Ören Yeri (Nymphaios Arsameia’sı), Kral I. Antiochos kitabelerinde söz edildiğine göre; Arsameia İ.Ö. 2’inci yüzyılın başlarında Kommagene‘lerin atası Arsemez tarafından Kahta Çayı’nın doğusunda Eski Kahta Kalesi’nin karşısında kurulmuş krallığın yazlık başkenti ve idare merkezidir.

Güneydeki tören yolunda Mitras’ın kabartma steli, ayin platformu üzerinde Antiochos-Herakles tokalaşma steli ve bunun önünde Anadolu’nun bilinen en büyük Grekçe yazıtı vardır. Yazıtın bulunduğu yerden başlayan 158 metre derine inen bir tünel ile yazıtın batısında benzer bir kaya dehlizi bulunmaktadır. Tepe üzerindeki platformda Mithridathes Callinichos‘un mezar tapınağı ve sarayı yer almaktadır. 

Tür: Ören Yeri

Turizm Türü: Kültür Turizmi

Nasıl Gidilir: Adıyaman Kahta Nemrut Yolu üzerinde 60. km dedir. Ulaşım özel araçlarla ve turlarla sağlanmaktadır.

Adres: Adıyaman / Kahta

Vijne Köprüsü – Adıyaman

Vijne Köprüsü Adıyaman Gölbaşı İlçesi Harmanlı Beldesi Yaylacık Köyü sınırları içinde ve Göksu Nehri’nin dar bir noktasına yapılmıştır. Köprü Tut İlçesi’ne geçişi sağlamaktadır. Kemer kısımları düzgün kesme taş diğer yerler moloz taştan yapılmıştır. Biri ana diğeri tahliye olmak üzere iki kemere sahiptir. Tahliye kemerinin üzeri yıkık olduğundan geçiş ahşap hatıllarla sağlanmaktadır.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Vijne Köprüsü

Tür: Köprü

Turizm Türü: Doğa Turizmi

Nasıl Gidilir: İlimiz Gölbaşı İlçesi Harmanlı Beldesi Yaylacık Köyü sınırları içinde

Adres: Gölbaşı İlçesi Harmanlı Beldesi Yaylacık Köyü Adıyaman

Tut Ulu Cami – Adıyaman

Tut İlçe merkezinde bulunmaktadır. Düzgün kesme taştan yapılmış minareye sahip caminin doğu ve güney cephe beden duvarları da kesme taştan yapılmıştır. Son cemaat yeri iki kemerlidir. Caminin üzeri düz dam olup sac ile örtülüdür. Caminin içinde dörtgen ayaklara ve sütunlara oturan üç sıra kemerli yapı ve üzerindeki tavan ahşap kaplamadır. Minaresinin kaidesi üzerindeki yapım kitabesine göre 1736-37 yıllarında Hacı Hasan tarafından yaptırıldığı bilinmektedir.

Kaynak: Adıyaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Tür: Cami

Turizm Türü: İnanç Turizmi

Nasıl Gidilir: Tut merkezde bulunan camiye ulaşım yürüme mesafesindedir.

Adres: Tut Merkez Adıyaman

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir